ⓘ L'enciclopedia libera. Lo sapevi che? pagina 66



                                               

Urtijëi

Urtijei in ladì lè ü cümü del Südtirol-Pruinsa de Bulsà e l se tróa n de la Al Gardéna che lè öna al dolomìtega de la Ladinia. Ol paìs l se tróa a 1.236 méter söl lièl del mar, lè zó n del fónd de la al e lè metìt tra la rìa a drécia del Gardéna ...

                                               

Urén

Urén l’è ü bórgh de la Briànsa che l se tróa a i pé di prime culine de la Briànsa sö ü dosèl a sìra de Vimercàt e l’è söl cunfì con Arcur. Urén al tép di piévi léra sóta la piéve de Vimercàt e pò l’è stacc ü lìber cümü dal sécol XIV fina al 1929 ...

                                               

Via Crucis

La Via Crucis l’è ü rito religiùs cristià che l’ regórda la caminàda dolorùza ‘nfina al Golgota e pò la crocefisiù e la mórt de Nòst Signùr. La Via Crucis la se tè de sólet al venerdé, ‘l dé che l’è mórt ol Signùr, e suradetöt ol Venerdé Sant e l ...

                                               

Éla

Éla a l pöl ìga chès-ce significàcc: Chèsta pagina la sèrf per catà fò ol nòm giöst e tràs fò de limbròi: Éla dAda Éla de Sère Éla dÒgna Éla dAlmé

                                               

67P/Churyumov-Gerasimenko

67P/Churyumov-Gerasimenko lè na cometa scuprìda endel 1969 del astrònom ucraìno-soviètich Klim Churyumov, a stüdià le fóto che la ghìa scatàt la scensiàda ucraìna-soviètica Svetlana Gerasimenko. Churyumov-Gerasimenko la gha na fùrma iregolàr come ...

                                               

951 Gaspra

951 Gaspra lè n asteroide de la fàsa principàla che gha n diametro medio de presapóch 12.2 km. Lè stat scuprìt endel 1916, e l prezènta n orbita che gha n semiàs magiùr de 2.2094488 UA e n eccentricità de 0.1740047, inclinàda de 4.10252° en rapór ...

                                               

Abba Garimà (località)

Abba Garimà lè öna località che la se tróa in de la regiù del Tigré in Etiopia e lè a 10 km a matìna de la sità de Adua. Ghè ach ü monastèr a Abba Garima, che l ciàpa nòm pò a lü da ü di Nöf Sancc nöf misiunàre che i à fài crès ol Cristianézem in ...

                                               

Abruzzo

L Abruzzo i è na regiù de lItalia centràla del pónt de vìsta geogràfich ma meridiunàla del pónt de vìsta statìstich-aministratìf per vìa de la sò stória de regiù sèmper ligàda al rèst del lItalia del sud. Lè abitàda de piö o méno 1.340.000 abitàn ...

                                               

Absberg

Absberg lè n cümü todèsch del stat federàl Bundesland de la Baviera, distrèt Regierungsbezirk de la Média Francònia. El pórta l tìtol de Mercàt Marktgemeinde che völ dì che l reprezènta n cèntro de importànsa piö grànda de n cümü normàl. El fà pa ...

                                               

Absit iniuria verbo

Absit iniuria verbo l’è öna manéra de dì latìna che spöl tradüzela con la òia de ofènt la stàghe de luntà dal parlà. Chèsta manéra de dì la é zó da ön ótra manéra de dì che s’tróa ‘n del lìber IX, capìtul 19 del Ab urbe condita del Tito Livio, ‘n ...

                                               

Adelchi

Adelchi lè stat en prìncipe longobàrt, asociàt al tròno del 759 al 774 de sò pàder Desiderio. Asociàt al tròno de sò pàder endèl 759, la sò figüra lè restàda a lómbra de chèla del sò genitùr per tat tép. Quan che ndel 769 Berta, la màder de Carlo ...

                                               

Adelshofen (Ansbach)

Adelshofen lè n cümü todèsch del stat federàl Bundesland de la Baviera, distrèt Regierungsbezirk de la Média Francònia. El fà part del circondare rüràl Landkreis de Ansbach. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü lè de 27.18 km² e ndel Dic ...

                                               

Aeonium

Aeonium lè n zèner de piànte suculènte che töl dét 75 spéci diferènte e che fà part de la famìa botànica de le Crassulaceae. Le crès spontànee sura de töt endèle Ìzole canàrie, sö lìzola de Madeira, en Maròco e n Àfrica orientàl.

                                               

Aeroport Internassiunal de Barcelona

LAeroport Internassiunal de Barcelona - El Prat del Llobregat al è laeroport chal dà servisse a Barcelona, Catalunya, Spagna. Al è sitüat a 10 km al süd-oest de Barcelona, ind el münissipe de El Prat de Llobregat, a 6 meter sura ol nivel del mar. ...

                                               

Aichach

Aichach lè na citadìna todèsca del stat federàl Bundesland de la Baviera, distrèt Regierungsbezirk de la Svevia. La fà part del circondare rüràl Landkreis de Aichach-Friedberg. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità lè de 92.97 km² e nde ...

                                               

Aix-en-Provence

Aix-en-Provence lè na citadìna franséza de la regiù Provence-Alpes-Côte dAzur, endèla Frància meridiunàla. Lè capolöch de tré cantù: Aix-en-Provence-Centre, Aix-en-Provence-Nord-Est e Aix-en-Provence-Sud-Ouest e del circondàre arrondissement de A ...

                                               

Alarico I

Alarico I lè stat rè dei Vizigòti del 395 nfìna la sò mórt. Lè famùs per ìga sachegiàt Roma per la prìma ólta dòpo de otsent agn, löltema ólta i éra stacc i celti de Brenno endel 390 prìma del Signùr. Lè stat apò a l prìm véro rè dei Vizigoti che ...

                                               

Tomaso Giovanni Albinoni

Ol Tomaso Giovanni Albinoni, ciamàt ach Tomaso Zuane in di docümèncc del tép, lè stacc ü compozidùr e ü viulinìst baròch.

                                               

Albuì

Albuì lè stat el rè dei Longobàrcc, presapóch del 563 enfìna al 572. El ghìa ciapàt el pòst de sò pàder, el rè Alduì. Dòpo éser stat ensèma a töt el sò pòpol al servìsio dei Bizantì,el fà aleànsa coi Avari cutra i Gèpidi e l ghe aniènta el régn, ...

                                               

Alghero

Alghero LAlguer en català; SAlighera en lèngua sàrda; Alguer o Alguero n spagnöl; Algaria n latì lè n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia de Sassari. El gha presapóch 43.387 abitàncc, na superfìce de 224 km² e na densità de 176 ...

                                               

Alleluia

Allelulia, insèma a àmen e osànna l’è öna di trè paròle ebraìche amò dovràde in di preghiére catòleghe. Chèsta paròla la öl dì" lodì ‘l Signùr” e l’è fàcia dal vèrb hallal che la segónda persùna plüràl ‘l diènta hallelu e da la paròla Yah che l’è ...

                                               

Alma mater

Alma mater lè öna manéra de dì latina che la öl dì màder che la ghe dà de mangià. Chèsta manéra de dì léra zamò dovràda a i tép de lantìga Róma per lüminà i Dèe Màder o Gran Màder compàgn de Cerere o de Cibele, pò col Cristianézem i là dovràda pe ...

                                               

Alma Redemptoris Mater

l Alma Redemptoris Mater, che l völ dì Màder del Redentùr che te dét la éta, lè ün ino mariàn e öna di quàter antìfone mariàne nsèma al Ave Regina caelorum, al Regina coeli e al Salve Regina e la vé sunàda dòpo la Compieta in del tép de Nedàl. Lè ...

                                               

Alpes-de-Haute-Provence

Alpes-de-Haute-Provence Aups dAuta Provença o Alps dAuta Provença n ocità lè n dipartiment fransés, sitüàt endèla regiù de Provence-Alpes-Côte d’Azur, che gha 160 959 abitancc, na superfìce de 6 925 per na densità de 23 Ab./km². El dipartimènt de ...

                                               

Alsasia

L Alsàsia nòm uficiàl en fransés: Région Alsace ; en todèsch: Elsass lè giöna de le 22 regiù de la Francia. La popolasiù totàl de la regiù lè de 1.793.000 abitàncc dato del 2004 distribüìcc söndènarea de 8.280 km², per na densità de 209 ab./km².

                                               

Alt Palatinato

L Alt Palatinàto en todèsch: Oberpfalz lè giü dei sèt distrècc aministratìf en todèsch: Regierungsbezirke del Land de la Baviera, n Germània. La capital del distret lè la cità de Ratisbóna.

                                               

Alta Baviera

L Alta Baviera en todèsch Oberbayern ; en bavares Obabayern lè giü dei sèt distrècc aministratìf en todèsch: Regierungsbezirke del Land de la Baviera, en Germania. La capitàl del distrèt lè Mònaco.

                                               

Alta Francònia

L Alta Franconia en todèsch: Oberfranken ; en bavarés: Obafrankn lè giü dei sèt distrècc aministratìf en todèsch: Regierungsbezirk del Land de la Baviera, n Germània. La capital del distret lè la cità de Bayreuth.

                                               

Altdorf (Böblingen)

Altdorf lè n cümü todèsch del stat federàl Bundesland del Baden-Württemberg, distrèt Regierungsbezirk de Stocàrda. El fà part del circondare rüràl Landkreis de Böblingen. La süperfìce del teretóre del cümü lè de 17.47 km² e ndel Dic 2017 el ghìa ...

                                               

Altendorf (Schwandorf)

Altendorf lè n cümü todèsch del stat federàl Bundesland de la Baviera, distrèt Regierungsbezirk de lAlt Palatinato. El fà part del circondare rüràl Landkreis de Schwandorf. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü lè de 23.16 km² e ndel Dice ...

                                               

Althaea officinalis

Althaea officinalis lè na spéce de piànta erbàcea che fà part de la famìa botànica de le Malvaceae. cultiàda zamò ndèla antichità per vìa de le sò proprietà medicinài.

                                               

Altheim (Alb)

Altheim Alb lè n cümü todèsch del stat federàl Bundesland del Baden-Württemberg, distrèt Regierungsbezirk de Tübinga. El fà part del circondare rüràl Landkreis de Alb-Donau. La superfìce del teretóre del cümü lè de 25.78 km² e ndel 31. Dic 2017 e ...

                                               

Altusried

Altusried lè n cümü todèsch del stat federàl Bundesland de la Baviera, distrèt Regierungsbezirk de la Svevia. El pórta l tìtol de Mercàt Marktgemeinde che völ dì che l reprezènta n cèntro de importànsa piö grànda de n cümü normàl. El fà part del ...

                                               

Altötting

Altötting lè na citadìna todèsca del stat federàl Bundesland de la Baviera, distrèt Regierungsbezirk de lAlta Baviera. La fà part del circondare rüràl Landkreis de Altötting. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità lè de 23.38 km² e ndel ...

                                               

Amalfi

Amalfi lè n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Salerno. El gha presapóch 5.421 abitàncc, na superfìce de 6 km² e na densità de 904 ab./km². El cunfìna coi cümü de Agerola, Atrani, Conca dei Marini, Furore, Scala.

                                               

Amantea

Amantea A Mantia ndèla parlàda locàl lè n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Cosenza. El gha presapóch 13.257 abitàncc, na superfìce de 28 km² e na densità de 473 ab./km²; le sò frasiòn iènn Acquicella, Camoli, Coreca, Campo ...

                                               

An lüce

L’ an lüce, a diferènsa de chèl che ‘l pöl fà crèt ol nòm" an”, l’è öna ünità de mizüra de longhèsa e mia de tép e l’è, per ès piö precìs, la stràda che la lüce la ghe rià a fà ‘n d’ün an de tép in del ispàsio öt. Dezà che la lüce la viàgia ‘n de ...

                                               

Ancona

Ancona lè na cità italiàna, de la regiù de le Marche, capolöch de la pruvincia omònima. Ancona la gha presapóch 102.499 abitàncc, na superfìce de 123 km² e na densità de 832 ab./km². El cümü de Ancona l cunfìna coi cümü de Agugliano, Camerano, Ca ...

                                               

Andaröla

L’ andaröla l’è ün arnés de lègn che ‘l servià per fàga ‘mparà a caminà ai s-cetì picinì, ma ach per tègnei a bàda. L’è stàcia dovràda piö o méno ‘nfìna al 1950 quàndo al sò pòst gh’è egnìt de móda ‘l girèl co i röde. L’andaröla l’é fàcia da dò s ...

                                               

Andechs

Andechs lè n cümü todèsch del stat federàl Bundesland de la Baviera, distrèt Regierungsbezirk de la Alta Baviera. El fà part del circondare rüràl Landkreis de Starnberg. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü lè de 40.44 km² e ndel Dicembe ...

                                               

Anemone hepatica

Lè na piànta perène de dimensiù pesène, la pöl rià a 20 ghèi de altèsa, e che gha na raìs furmàda de fìbre düre. Le fòie i è de culùr vért scür conden gambì bèl lónch che böta fò diretamènte de la raìs. La fòia la gha tré lòbi srotondàcc e co lòr ...

                                               

Anemone nemorosa

Lè na piànta che pöl rià na altèsa de 15 ghèi, La svelöpa de le sórcc de rizòmi che n istàt i se propàga sóta-tèra e i fà che, semài che la tróa le cundisiù giöste, la colonìze n frèsa dèle superfìci bastànsa grànde. El fiùr lè grant presapóch 2 ...

                                               

Anna Politkovskaja

Anna Stepanovna Politkovskaja lè stàda na giornalìsta rüsa e ativìsta per i derécc de lòm cunusìda per la sò upuzisiù la guèra n Cecénia e al presidènt de la Rüsia Vladimir Putin. La Politkovskaja la sè fàda n nóm coi sò reportàge sùra la Cecénia ...

                                               

Ansa

Ansa lè stàda regìna dei Longobàrcc e regina dItalia endèl secol VIII, come moér del Re Desiderio. Ansa la fàa part de na famìa de laristocrasìa bresàna e lìa fiöla de n nòbil che ghìa nòm Verissimo. La gha spuzàt Desiderio se pènsa a lépoca de L ...

                                               

Ansbach

Ansbach nfìna al sècol XVII lìa cunusìda come Onolzbach, lè na cità todèsca sitüàda ndèl Land de la Baviera, capitàl del distret de la Média Francònia. Ansbach lè na cità extra-circondariàl kreisfreie Städte che völ dì che la fà circondàre Kreis ...

                                               

Anselperga

Anselperga lè stàda na principèsa longobàrda, fiöla del re Desiderio, löltem dei re longobàrcc, de la regìna Ansa. Anselperga lè stàda la prìma badèsa del Monastér de San Salvadùr a Brèsa, che lìa apéna stat fat sö dei sò genitùr. Quan che sò sor ...

                                               

Antibes

Antibes lè na citadìna del sud de la Frància de 75 176 abitàncc sitüàda ndèl dipartimènt de le Alpi Marìtime ndèla regiù de la Provence-Alpes-Côte dAzur. Lè capolöch de tré cantù: Antibes-1, Antibes-2 e Antibes-3. Lè sitüàda endena puzisiù privil ...

                                               

Anàlisi cumplessa

L anàlizi complèsa lè la branca de la matemàtica che la stüdia le funsiù dei nömer complès. Lanàlisi complèsa la se referés en particolàr a le funsiù analìtiche de variàbii complèse, cunusìde come funsiù olomòrfe.

                                               

Aosta

Aosta lè na cità italiàna, capolöch de la regiù autònoma de la Val dAosta. La gha 34 901 abitàncc dàto del Dicember 2013, na superfìce de 21 km² e na densità de 1 662 ab./km². El cunfìna coi cümü de Charvensod, Gignod, Gressan, Pollein, Roisan, S ...

                                               

Apollo XI

Apollo XI lè stada na misiù del progràma spasiàl americà denominàt Apollo, endel cors de la qual per lprìma ólta dei òm i gha püdit postà l pè sö la Lüna. Apollo XI lè stada la tèrsa misiù del progràma Apollo a portà dei òm arènt la Lüna dòpo la ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →